Ğazna boşqaruvi

Kompaniya oyni foyda bilan yakunlasa ham, yetkazib beruvçiga tölov kuni mablağ yetişmasligi mumkin. Sabab muddatlarda bölişi mumkin. Xaridor puli iş haqi yoki tovar uçun tölov muddati ötganidan keyin keladi. Oylik natija oy içidagi vaziyatni töliq körsatmaydi.

Ğazna boşqaruvi tuşumlar, majburiyatlar va tölovlarni aniq sanalar böyiça tartibga soladi. Rahbariyat mablağ yetişini oldindan baholaydi va tölov muddati kelgunça qanday harakat qilişni belgilaydi.

Ğazna boşqaruvi qanday vazifalarni bajaradi

Iş mavjud mablağni aniqlaşdan boşlanadi. Hisobvaraqlardagi qoldiq, undan foydalaniş çeklovlari va majburiyatlar valyutasi ma’lum bölişi kerak. Kutilayotgan tuşum mavjud puldan alohida körib çiqiladi.

Keyin oldindagi tölovlar yiğiladi. Har biri uçun summa, muddat, asos va mas’ul şahs kerak. Şartnoma majburiyati va bölinmaning dastlabki arizasi turli darajada aniq. Rejada ularni farqlaş foydali.

Jamoa tuşum va tölovlarni taqqoslaydi, arizalarni tekşiradi va prognoz tayyorlaydi. Şaroit özgarsa, reja yangilanadi. Rahbariyat xarid muddati, qaysi tölovga ustuvorlik beriş va moliyalaştirişga ehtiyoj böyiça qaror qabul qila oladi.

Tölov taqvimi

Tölov taqvimi tanlangan sanalardagi hisobiy qoldiqni körsatadi. Har bir davrda boşlanğiç qoldiqqa kutilayotgan tuşumlar qöşiladi va tölovlar ayriladi. Natija keyingi davrning boşlanğiç qoldiği böladi.

Reja davri vazifaga boğliq. Yaqin sanalar batafsilroq ma’lumotni talab qiladi, uzoqroq haftalar esa umumiy mablağ ehtiyojini körsatadi. Asar Consulting moliyaviy hamrohlikda 13 haftalik taqvimdan foydalanadi.

Prognoz qaysi sanadagi ma’lumotga asoslangani aniq bölişi kerak. Xaridor va’da qilingan tölov sanasini özgartirsa, oldingi sana endi tasdiqlangan hisoblanmaydi. Ma’lumot manbai va uni aniqlaştiradigan mas’ulni qayd etiş foydali.

Hafta oxiridagi qoldiq alohida kunlarni tekşiriş örnini bosmaydi. Ikki tuşum orasida taqçillik yuzaga kelib, juma kuni yopilişi mumkin. Kunlar böyiça taqsimot buni körişga yordam beradi.

Tuşum sanasi surilgan şartli misol

Şartli misolda hafta boşida kompaniyada 180 mln söm bor. Duşanba kuni 120 mln, çorşanba kuni 160 mln, juma kuni 280 mln tölaş kerak. Seşanbada 160 mln, payşanbada 260 mln tuşum kutilmoqda.

Dastlabki sanalarda hisobiy qoldiq musbat qoladi. Duşanbadan keyin 60 mln, seşanbadan keyin 220 mln, çorşanbadan keyin 60 mln, payşanbadan keyin 320 mln va jumadan keyin 40 mln söm qoladi.

Xaridor seşanbadagi 160 mln ni faqat juma kuni ötkazişini ma’lum qiladi. Haftalik tuşum jami özgarmaydi, lekin çorşanba kungi hisobiy qoldiq manfiy böladi. Hisob 180 − 120 − 160 = −100 mln. Juma yakuni hamon 40 mln.

1-grafik. Şartli misolda 160 mln söm seşanbadan jumaga surilsa, çorşanba kungi hisobiy qoldiq −100 mln ga tuşadi.

Tuşum surilgandan keyingi şartli taqvim, mln söm

Manfiy qiymat hisobiy taqçillikni bildiradi. Rejadagi mablağning özi bilan belgilangan sanalarda barça tölovni bajariş imkoni yetarli emas.

Qoldiqni nolga yetkaziş uçun çorşanbagaça qöşimça 100 mln kerak yoki tölov muddatlari kelişib özgartiriladi. Kompaniya eng kam zaxirani 50 mln deb belgilagan bölsa, şu darajani saqlaş uçun 150 mln talab etiladi. Misoldagi zaxira miqdori şartli va barça biznes uçun umumiy me’yor emas.

Qanday harakatlarni körib çiqiş kerak

Avval yangi tuşum sanasi qançalik işonçli ekanini aniqlaş lozim. Ba’zan tölov imzolanmagan hujjatga yoki yetkazib berilgan tovarni qabul qilişga boğliq. Bunday holatda keçikiş sababini bartaraf etiş ham kerak.

Keyin rahbariyat mumkin bölgan variantlarni baholaydi. Xaridordan qisman tölov söraş, yetkazib beruvçi bilan boşqa muddatga kelişiş, hali tasdiqlanmagan xaridni özgartiriş yoki moliyalaştirişni körib çiqiş mumkin. Har bir harakat kompaniyaning haqiqiy şaroiti va majburiyatlariga boğliq.

Tölov sanasini suriş tegişli tomon bilan kelişuvni talab qiladi. Şartnomadagi muddat özgariş kelişilgunga qadar amal qiladi. Qaror va tasdiqlangan sana rejada aks ettiriladi.

Qöşimça moliyalaştiriş olinsa, prognozda mablağ kelib tuşişi, uning qiymati va qaytarilişi körsatiladi. Aks holda joriy taqçillikni yopiş keyingi haftalarga qöşimça yuk tuşirişi mumkin. Moliyalaştiriş manbaini tanlaşda uning şartlari alohida baholanadi.

Tölov arizasi qanday körib çiqiladi

Arizada kimga, nima uçun va qaçon tölaş kerakligi körsatiladi. Moliya jamoasi arizani şartnoma yoki boşqa asos, byudjet va mavjud mablağ bilan soliştiradi. Rekvizitlar, summa, muddat va takroriy tölov xavfi ham tekşiriladi.

Tekşiruvdan keyin ariza tölovni tasdiqlaşga vakolatli şahsga beriladi. Tölovdan oldin muammo aniq bölişi kerak. Masalan, asos yetişmaydi, xarajat rejada yöq yoki sana taqçillik keltirib çiqaradi. Rahbariyatga sabab va mumkin bölgan keyingi qadam kerak.

Tölovni buxgalteriya yoki mijoz tayinlagan xodim amalga oşiradi. Zaruratda Asar Consulting uç paketning istalganida buxgalteriya va soliq hisobini autsorsing hamkori orqali taşkil etişi mumkin. Tölovdan söng tasdiq arizaga boğlanadi, haqiqiy summa esa hisob va taqvimga kiritiladi.

1-sxema. Tölovni tekşiriş, tasdiqlaş va amalga oşiriş alohida bosqiçlardir.

Qarzdorlik va prognoz işonçliligi

Tuşum böyiça şartnomadagi muddat va pul kelib tuşişining kutilayotgan sanasini farqlaş kerak. Muddati ötgan qarzni yangi asossiz har kuni ertangi kunga surib bölmaydi. Bu kompaniya tayana olmaydigan tuşumlarni prognozga kiritadi.

Majburiyatlar böyiça ham kelajakdagi yukni köriş muhim. Imzolangan buyurtma hozir avans va tovar yetkazilgandan keyin yakuniy tölovni talab qilişi mumkin. Taqvimga faqat birinçi tölov kiritilsa, prognoz töliq bölmaydi.

Prognoz sifatini kutilgan va haqiqiy sanalar hamda summalar farqi orqali baholaş mumkin. Tez-tez surilişlar qaysi manbalarni çuqurroq tekşiriş zarurligini körsatadi. Aniqlik körsatkiçi uzoq muddatdagi noaniqlikni yaşirmasligi kerak.

Byudjet va hisob bilan boğliqlik

Byudjet xarajatlar rejasi va davr moliyaviy natijasini körsatadi, taqvim esa pul harakati sanalarini aniqlaştiradi. Zaxira xaridida tölov tovar foyda va zarar hisobotida xarajatga aylanişidan oldin yuz berişi mumkin. Har ikki şakl turli qarorlar uçun kerak.

Haqiqiy tölovlar kelişilgan qoidalar asosida hisobga kiritiladi. Yetkazib beruvçiga avans, uskuna xaridi va qarzni qaytarişning mazmuni turliça. Bank operatsiyasining özi daromad yoki xarajat moddasini belgilamaydi.

Hisob, byudjet va taqvim birga işlaganda tölovning maqsadi, rejada borligi, asosi va mavjud pulga ta’siri tekşiriladi. Bu biznes egasiga tasdiqlaş uçun tuşunarliroq asos beradi.

Taqvimni qanday dolzarb saqlaş mumkin

Yangilaşda avvalgi kutilma va yangi ma’lumot ajratiladi. Masalan, tuşum sanasi surilganda aniqlik kiritilgan sana va mas’ul qayd etiladi. Keyingi körib çiqişda prognoz nega özgargani va nimalarni hali tasdiqlaş kerakligi ayon böladi.

Amalga oşirilgan tölovlar rejadan faktga ötkaziladi va tölov tasdiği bilan soliştiriladi. Bajarilgan ariza kelajakdagi tölovlar orasida qolsa, hisobiy qoldiq ikki marta kamayadi. Kutilayotgan tuşum ham mablağ mavjud qoldiqqa kiritilgandan keyin reja tuşumlaridan çiqariladi.

Yaqin kunlar uzoq haftalarga qaraganda batafsilroq tekşiriladi. Keyinroq keladigan tuşum hozirça sotuv rejasiga asoslangan bölişi, ertangi tölov esa şartnomada belgilangan bölişi mumkin. Muhokamada sanalarning qançalik aniq ekani körinib turadi. Şunda rahbariyat qaysi sanaga tayaniş va qaysi birini majburiyat olişdan oldin aniqlaştiriş kerakligini biladi.